Nesebyr, zwany „perłą bułgarskiego wybrzeża”, to malownicze miasteczko położone na skalistym półwyspie, połączonym z lądem wąską groblą. Jego historia sięga ponad 3000 lat – powstał jako tracka osada Mesambria, później był grecką kolonią i rzymskim portem. Dziś jest wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, zachwycając unikalnym połączeniem historii, architektury i nadmorskiego uroku.
Spacer po starym mieście to podróż przez wieki. Wąskie brukowane uliczki prowadzą wśród domów z kamiennym parterem i drewnianym piętrem, charakterystycznych dla bułgarskiego odrodzenia. Nesebyr słynie z niezwykłego nagromadzenia zabytków sakralnych – zachowało się tu kilkanaście średniowiecznych cerkwi, z których najbardziej znane to Cerkiew Chrystusa Pantokratora, Cerkiew św. Stefana z freskami z XVII wieku czy ruiny monumentalnej Cerkwi św. Zofii (Starej Metropolii). Na nabrzeżu wita turystów zabytkowy drewniany wiatrak, a w pobliżu można podziwiać fragmenty dawnych murów obronnych z czasów rzymskich i bizantyjskich.
Cerkiew św. Sofii, znana też jako Stara Metropolia, położona jest w sercu starego miasta Nessebar. Świątynia powstała w V–VI wieku i była jedną z najważniejszych bazylik w regionie. Zbudowana w stylu wczesnochrześcijańskim, zachwycała niegdyś monumentalnymi rozmiarami i trzema nawami oddzielonymi kolumnadami. Do dziś przetrwały wysokie mury z charakterystycznymi łukami z czerwonej cegły, fragmenty apsydy oraz imponująca fasada. Dziś Cerkiew św. Sofii jest otwartą przestrzenią muzealną i popularnym punktem spacerowym w Nessebarze. Często odbywają się tu koncerty muzyki klasycznej i wydarzenia kulturalne, a dzięki otoczeniu wąskich, brukowanych uliczek i drewnianych domów, miejsce to zachowuje swój niepowtarzalny, historyczny klimat.
Koronkarstwo w Bułgarii ma wielowiekową tradycję, a jego początki sięgają czasów, gdy misternie tkane ozdoby były nieodłącznym elementem stroju i wyposażenia domu. Delikatne serwety, obrusy, firanki czy wstawki do odzieży wykonywano ręcznie, zazwyczaj z białych lub kremowych nici, często przy użyciu szydełka lub specjalnych czółenek do koronki klockowej. W wielu nadmorskich miasteczkach, zwłaszcza w tych o bogatej historii, rękodzieło to zachowało się do dziś. W Nesebyrze, spacerując wąskimi uliczkami starego miasta, można spotkać starsze Bułgarki siedzące w cieniu domów, które na oczach turystów tworzą drobne, ażurowe cuda. Koronki sprzedawane są tu na stoiskach, w małych galeriach rzemiosła i bezpośrednio przez twórczynie. To doskonała pamiątka – lekka, łatwa do spakowania, a przede wszystkim jedyna w swoim rodzaju, bo każda z nich powstaje w całości ręcznie.
Spacerując po starym Nessebarze, trudno przejść obojętnie obok majestatycznych ruin Cerkwi św. Jana Aliturgitosa. Ta XIV-wieczna świątynia, choć nigdy nie została w pełni ukończona, zachwyca swoim bizantyńskim stylem – harmonijnym połączeniem białego kamienia i czerwonej cegły, geometrycznymi zdobieniami oraz fragmentami glazurowanej ceramiki w odcieniach zieleni i błękitu. Legenda głosi, że kościół nie został konsekrowany z powodu grzechu, jaki popełnili jego fundatorzy, stąd określenie „aliturgitos” – „niewyświęcony”.
Tuż obok znajduje się efektowny zabytkowy łuk – część antycznych murów i zabudowań obronnych miasta. W jego tle rozciąga się widok na cerkiew, co tworzy jeden z najbardziej fotogenicznych kadrów w całym Nessebarze.
Oprócz zwiedzania zabytków, Nesebyr oferuje klimatyczne restauracje z tarasami nad morzem, liczne galerie sztuki, stragany z pamiątkami i lokalnym rękodziełem. To także świetne miejsce na zdjęcia – niemal każdy zakątek ma swój niepowtarzalny klimat.