Park Etnograficzny w Tokarni założono z inicjatywy etnografa i znawcy kultury ludowej Ziemi Kieleckiej - profesora Romana Reinfussa w roku 1976. Rok później ekspozycję udostępniono zwiedzającym.
Skansen ten będący odziałem Muzeum Wsi Kieleckiej leży w dolinie Czarnej Nidy we wsi Tokarnia, niedaleko Chęcin i zajmuję powierzchnię około 70 hektarów, na których ulokowano 120 obiektów. Ekspozycję podzielono na kilka sektorów. Jest sektor małomiasteczkowy, wyżynny, dworsko-folwarczny, świętokrzyski, nadwiślański oraz lessowy, gdzie prezentowane są układy osadnicze Gór Świętokrzyskich, Niecki Nidziańskiej, Wyżyny Sandomierskiej i Krakowsko-Częstochowskiej.
Spacerując po terenie skansenu, w magiczny sposób przeniesiemy się w klimat XVIII i XIX- wiecznych wiosek rozsianych po terenach kielecczyzny i okolic. Oprócz architektury mieszkalnej, zapoznamy się z dawnymi obiektami użyteczności publicznej, warsztatami miejscowych rzemieślników oraz eksponatami przemysłu wiejskiego. Warto przyjrzeć się również małej architekturze w postaci studni czy kapliczek oraz przecudownym przydomowym ogródkom, jakich w obecnych czasach spotkać można coraz mniej.
Bardzo interesującym obiektem w muzeum jest apteka urządzona w dawnej organistówce z Bielin. Prowincjonalna XIX-wieczna apteka była miejscem, które jednocześnie pełniło funkcję punktu leczenia, laboratorium i małego centrum lokalnej społeczności. Wnętrze zostało odtworzone z ogromną dbałością o szczegóły. Na drewnianych regałach stoją szklane flasze, porcelanowe pojemniki, stare puszki na zioła i minerały oraz opakowania po lekach i kosmetykach. Można zobaczyć wagę apteczną, receptariusze, naczynia laboratoryjne i dawne wyposażenie służące do przygotowywania lekarstw.
Będąc w skansenie, nie sposób przejść obojętnie obok dzieł rzeźbiarza ludowego i pamiętnikarza - pana Jana Bernasiewiecza (1908 - 1984), których stała ekspozycja wraz z zachowanymi zdjęciami i pamiątkami prezentowana jest w zagrodzie z Bukowskiej Woli. Wystawa nosi tytuł „Ocalić od zapomnienia. Jan Bernasiewicz, twórca ogrodu rzeźb”. Zachowały się również pamiętniki pana Jana, które spisywał za życia. Opisał w nich niemal wszystkie stworzone przez siebie rzeźby. Całą twórczość artysty opisywała i przedstawiała w wierszach jego żona - Maria.
Skansen, to jedno z tych miejsc, gdzie największe wrażenie robią nie tylko same budynki, ale przede wszystkim ich wnętrza. Spacerując po skansenie można zajrzeć do chłopskich chałup, warsztatów, karczmy czy dworu i zobaczyć, jak wyglądało codzienne życie na dawnej kieleckiej wsi. Wnętrza chałup są bardzo autentyczne i różnią się w zależności od zamożności gospodarzy. W najbiedniejszych domach dominują surowe drewniane ściany, gliniane podłogi, proste ławy i ciężkie piece chlebowe zajmujące dużą część izby. Nad stołami wiszą święte obrazy i papierowe ozdoby, a pod sufitem często można zobaczyć suszące się zioła. W bogatszych zagrodach pojawiają się malowane skrzynie posagowe, haftowane serwety, dekoracyjne naczynia i bardziej ozdobne meble. Bardzo ciekawie wyglądają także dawne warsztaty i pomieszczenia gospodarcze. Można zobaczyć narzędzia stolarskie, tkackie, sprzęty do obróbki lnu czy wyposażenie kuźni. Dzięki temu wnętrza nie sprawiają wrażenia muzealnej dekoracji, ale raczej miejsc, z których gospodarze wyszli dosłownie chwilę wcześniej.
Jednym z najpiękniejszych obiektów skansenu jest również dwór z Suchedniowa – klasycystyczny budynek z XIX wieku otoczony parkiem. W przeciwieństwie do skromnych chłopskich chat wnętrza dworu pokazują świat ziemiaństwa i dawnej szlachty. Panuje tam zupełnie inna atmosfera — elegancka, spokojna i bardziej miejska. W środku można zobaczyć salon, gabinet właściciela, jadalnię oraz sypialnie urządzone zgodnie z modą XIX wieku. Zachowano stylowe meble, porcelanę, lustra, obrazy, zegary i dekoracyjne piece kaflowe. Szczególne wrażenie robi biblioteka oraz ciężkie drewniane meble, które pokazują, jak wyglądało życie zamożniejszej warstwy społecznej w dawnym regionie świętokrzyskim.
Oprócz chałup, zabudowań gospodarczych czy dworu, w Tokarni zobaczymy też wiatraki oraz drewniany kościółek. Wiatraki typu koźlak już z daleka przyciągają uwagę swoją wysoką sylwetką i ogromnymi skrzydłami. Od wieków wpisują się w krajobraz świętokrzyskiej wsi, w której młyny wiatrowe były niezbędnym elementem codziennego życia. Jeśli chodzi o kościół, to reprezentuje on tradycyjną drewnianą architekturę sakralną regionu Kielecczyzny. Zbudowany został z grubych drewnianych bali, a jego prosta bryła pokazuje, jak wyglądały niewielkie wiejskie świątynie sprzed setek lat. Charakterystyczne są wysoki dach, niewielka wieżyczka na sygnaturkę oraz drewniane ściany ciemniejące od wieku i pogody.
W parku etnograficznym w Tokarni można zajrzeć nie tylko do chłopskich chałup, ale również do dawnej wiejskiej szkoły, która świetnie pokazuje, jak wyglądała edukacja na świętokrzyskiej prowincji na przełomie XIX i XX wieku. Budynek jest skromny, drewniany i bardzo prosty — dokładnie taki, jakie powstawały w małych wsiach. W środku zachowano klimat dawnej klasy: stoją drewniane ławki z otworami na kałamarze, stara tablica, mapy, liczydła i piec ogrzewający pomieszczenie zimą.
