Muzeum Ziemi Puckiej im. Floriana Ceynowy- Skansen "Zagroda Gburska i Rybacka" w Nadolu

„Zagroda Gburska i Rybacka” -  to oddział Muzeum Ziemi Puckiej im. Floriana Ceynowy, położony nad Jeziorem Żarnowieckim w kaszubskiej miejscowości Nadole. Skansen powstał, aby ocalić tradycyjną zabudowę i kulturę mieszkańców tych terenów, szczególnie w okresie przemian związanych z planowaną niegdyś budową elektrowni jądrowej nad Jeziorem Żarnowieckim.

Najważniejszym elementem skansenu jest XIX-wieczna zagroda gburska, czyli gospodarstwo należące do zamożnej kaszubskiej rodziny. W centrum znajduje się wielopokoleniowa chata mieszkalna otoczona zabudowaniami gospodarczymi. Obok można zobaczyć kamienną piwnicę do przechowywania żywności, studnię z wyciągiem kołowrotowym, piec chlebowy, warzywnik, pasiekę, gołębnik oraz tradycyjne zabudowania gospodarcze. Całość tworzy obraz dawnego kaszubskiego gospodarstwa, w którym niemal wszystko podporządkowane było pracy na roli i hodowli zwierząt. Duże wrażenie robi także rozległa stodoła oraz wielofunkcyjna obora. Pod jednym dachem znajdowały się niegdyś pomieszczenia dla koni, bydła, owiec, trzody chlewnej i drobiu. Do obory dobudowano wozownię, gdzie przechowywano sprzęt wykorzystywany podczas prac polowych. W stodole prezentowane są dawne maszyny rolnicze oraz wystawy związane z życiem mieszkańców regionu.

 

 

Wnętrza chaty zostały wyposażone w autentyczne meble i sprzęty codziennego użytku. Można zobaczyć drewniane łóżka, malowane skrzynie posagowe, stoły, kredensy, naczynia kuchenne oraz przedmioty związane z tkactwem, przędzeniem i domowymi pracami gospodarskimi. Zachowane wyposażenie pokazuje, jak wyglądało życie kaszubskiej rodziny na przełomie XIX i XX wieku. W pomieszczeniach gospodarczych zgromadzono także narzędzia rolnicze, sprzęt rybacki oraz przedmioty używane podczas codziennych prac w gospodarstwie.

Skansen wzbogacono również o zrekonstruowaną chatę rybacką z sieciarnią, niewielką remizę strażacką z zabytkową sikawką oraz wiatę dla maszyn rolniczych. Dzięki temu można poznać nie tylko życie kaszubskich gospodarzy, ale także mieszkańców utrzymujących się z rybołówstwa nad Jeziorem Żarnowieckim. 

Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach

 

Położony na skraju Słowińskiego Parku Narodowego skansen w Klukach należy do jednego z najciekawszych muzeów na wolnym powietrzu w Polsce. To wyjątkowe miejsce pozwala przenieść się do świata Słowińców – niewielkiej grupy ludności kaszubskiej zamieszkującej niegdyś okolice jezior Łebsko i Gardno. Skansen powstał, aby ocalić od zapomnienia ich kulturę, architekturę i codzienny sposób życia. Dziś na terenie dawnego centrum wsi można spacerować pomiędzy autentycznymi zagrodami, które tworzą niemal kompletny obraz pomorskiej osady sprzed ponad stu lat.

Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach nie jest jedynie zbiorem zabytkowych budynków. Skansen żyje przez cały sezon dzięki licznym wydarzeniom plenerowym, które przyciągają turystów z całego Pomorza. Najbardziej znaną imprezą jest „Czarne Wesele” – widowisko nawiązujące do dawnego wspólnego kopania torfu, które dawniej było ważnym wydarzeniem w życiu słowińskich rodzin. W czasie festynu można zobaczyć tradycyjne prace gospodarskie, pokazy rzemiosła, wypiek chleba, przygotowywanie regionalnych potraw oraz występy zespołów folklorystycznych. W sezonie organizowane są także wydarzenia takie jak „W słowińskiej zagrodzie”, podczas których dawne zagrody wypełniają się ludźmi wykonującymi codzienne zajęcia sprzed ponad stu lat – od przędzenia nici i tkania krajek po naprawę sieci rybackich czy wyplatanie koszy.

Wyjątkowego charakteru temu miejscu dodają również zwierzęta gospodarskie. Przy muzealnych zagrodach można spotkać m.in.: konie i owce wypasane na okolicznych łąkach. Dzięki temu krajobraz Kluk przypomina dawną słowińską wieś, w której rytm życia wyznaczały pory roku, prace polowe i hodowla zwierząt. Muzeum stara się zachować ten naturalny charakter miejsca, dlatego wokół zagród wciąż prowadzone są tradycyjne prace gospodarskie, a wypas owiec stanowi ważny element odtwarzania historycznego krajobrazu Pomorza.

 

Największe wrażenie robi charakterystyczna zabudowa szkieletowa, od której wzięło się określnie tej części Pomorza - „Krainą w kratę”. Drewniane konstrukcje wypełniane były gliną, cegłą lub strychulcem, a wysokie dachy kryto trzciną lub słomą. W skansenie znajduje się kilkanaście oryginalnych budynków – chałup, stodół, obór i budynków gospodarczych, z których część stoi dokładnie w miejscu swojego powstania. Szczególnie interesująca jest XVIII-wieczna chałupa Charlotty Klück, uznawana za jeden z najstarszych zachowanych przykładów budownictwa słowińskiego. Można w niej zobaczyć szeroki komin brożynowy, czarną kuchnię z otwartym paleniskiem oraz niewielkie izby mieszkalne i alkierze.

Wnętrza budynków zostały wyposażone w autentyczne meble, sprzęty gospodarskie, narzędzia rybackie, naczynia i przedmioty codziennego użytku. Dzięki temu zwiedzający mogą zobaczyć, jak wyglądało życie mieszkańców nadmorskich wsi na przełomie XIX i XX wieku. Drewniane łóżka z haftowaną pościelą, malowane skrzynie, kołowrotki, piece chlebowe czy stare kuchnie tworzą niezwykle autentyczną atmosferę. W budynkach gospodarczych zgromadzono również wyposażenie związane z hodowlą zwierząt i pracą na roli.

Spacer po Klukach przypomina wędrówkę przez żywą wieś. Między zagrodami stoją studnie z żurawiami, piece chlebowe, piwniczki oraz niewielkie ogrody. Muzeum dba o zachowanie dawnego charakteru miejsca – wokół można spotkać zwierzęta gospodarskie, tradycyjne uprawy oraz elementy krajobrazu, które przez stulecia towarzyszyły mieszkańcom tej części Pomorza.