czwartek, 28 maja 2026

Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach

 

Położony na skraju Słowińskiego Parku Narodowego skansen w Klukach należy do jednego z najciekawszych muzeów na wolnym powietrzu w Polsce. To wyjątkowe miejsce pozwala przenieść się do świata Słowińców – niewielkiej grupy ludności kaszubskiej zamieszkującej niegdyś okolice jezior Łebsko i Gardno. Skansen powstał, aby ocalić od zapomnienia ich kulturę, architekturę i codzienny sposób życia. Dziś na terenie dawnego centrum wsi można spacerować pomiędzy autentycznymi zagrodami, które tworzą niemal kompletny obraz pomorskiej osady sprzed ponad stu lat.




Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach nie jest jedynie zbiorem zabytkowych budynków. Skansen żyje przez cały sezon dzięki licznym wydarzeniom plenerowym, które przyciągają turystów z całego Pomorza. Najbardziej znaną imprezą jest „Czarne Wesele” – widowisko nawiązujące do dawnego wspólnego kopania torfu, które dawniej było ważnym wydarzeniem w życiu słowińskich rodzin. W czasie festynu można zobaczyć tradycyjne prace gospodarskie, pokazy rzemiosła, wypiek chleba, przygotowywanie regionalnych potraw oraz występy zespołów folklorystycznych. W sezonie organizowane są także wydarzenia takie jak „W słowińskiej zagrodzie”, podczas których dawne zagrody wypełniają się ludźmi wykonującymi codzienne zajęcia sprzed ponad stu lat – od przędzenia nici i tkania krajek po naprawę sieci rybackich czy wyplatanie koszy.
Wyjątkowego charakteru temu miejscu dodają również zwierzęta gospodarskie. Przy muzealnych zagrodach można spotkać m.in.: konie i owce wypasane na okolicznych łąkach. Dzięki temu krajobraz Kluk przypomina dawną słowińską wieś, w której rytm życia wyznaczały pory roku, prace polowe i hodowla zwierząt. Muzeum stara się zachować ten naturalny charakter miejsca, dlatego wokół zagród wciąż prowadzone są tradycyjne prace gospodarskie, a wypas owiec stanowi ważny element odtwarzania historycznego krajobrazu Pomorza.

 







Największe wrażenie robi charakterystyczna zabudowa szkieletowa, od której wzięło się określnie tej części Pomorza - „Krainą w kratę”. Drewniane konstrukcje wypełniane były gliną, cegłą lub strychulcem, a wysokie dachy kryto trzciną lub słomą. W skansenie znajduje się kilkanaście oryginalnych budynków – chałup, stodół, obór i budynków gospodarczych, z których część stoi dokładnie w miejscu swojego powstania. Szczególnie interesująca jest XVIII-wieczna chałupa Charlotty Klück, uznawana za jeden z najstarszych zachowanych przykładów budownictwa słowińskiego. Można w niej zobaczyć szeroki komin brożynowy, czarną kuchnię z otwartym paleniskiem oraz niewielkie izby mieszkalne i alkierze.





Wnętrza budynków zostały wyposażone w autentyczne meble, sprzęty gospodarskie, narzędzia rybackie, naczynia i przedmioty codziennego użytku. Dzięki temu zwiedzający mogą zobaczyć, jak wyglądało życie mieszkańców nadmorskich wsi na przełomie XIX i XX wieku. Drewniane łóżka z haftowaną pościelą, malowane skrzynie, kołowrotki, piece chlebowe czy stare kuchnie tworzą niezwykle autentyczną atmosferę. W budynkach gospodarczych zgromadzono również wyposażenie związane z hodowlą zwierząt i pracą na roli.












Spacer po Klukach przypomina wędrówkę przez żywą wieś. Między zagrodami stoją studnie z żurawiami, piece chlebowe, piwniczki oraz niewielkie ogrody. Muzeum dba o zachowanie dawnego charakteru miejsca – wokół można spotkać zwierzęta gospodarskie, tradycyjne uprawy oraz elementy krajobrazu, które przez stulecia towarzyszyły mieszkańcom tej części Pomorza.