czwartek, 28 maja 2026

Park Etnograficzny w Toruniu

Park Etnograficzny przy Muzeum Etnograficznym im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu- to wyjątkowe miejsce położone niemal w samym centrum miasta, zaledwie kilka minut spacerem od toruńskiej starówki. Jest to jeden z najbardziej niezwykłych skansenów w Polsce, ponieważ tradycyjna wieś została odtworzona w sąsiedztwie miejskich murów i zabytkowej zabudowy Torunia.






Na terenie parku zgromadzono autentyczne budynki wiejskie pochodzące z różnych regionów dawnej Polski północnej – z Kujaw, ziemi chełmińskiej, Kociewia, Kaszub oraz Borów Tucholskich. Można zobaczyć drewniane chałupy, stodoły, spichlerze, kuźnię, wiatrak, karczmę oraz warsztaty rzemieślnicze. Budynki zostały przeniesione do Torunia i zrekonstruowane w taki sposób, aby tworzyły obraz dawnej wsi z końca XIX i początku XX wieku. Szczególne wrażenie robią bogato zdobione kujawskie chaty oraz drewniane zabudowania gospodarcze otoczone sadami, ogródkami i wiejską zielenią.






Wnętrza budynków wyposażono w oryginalne meble i sprzęty codziennego użytku. W izbach można zobaczyć drewniane łóżka, malowane skrzynie posagowe, stoły, kredensy, kołowrotki oraz narzędzia związane z tkactwem i pracami domowymi. Zachowano także dawne piece, kuchnie i elementy wyposażenia gospodarskiego. Dzięki temu zwiedzający mogą zobaczyć, jak wyglądało życie mieszkańców kujawskiej czy kaszubskiej wsi ponad sto lat temu. W warsztatach prezentowane są również narzędzia używane przez kowali, stolarzy i innych rzemieślników.






 



Spacer po skansenie przypomina podróż w czasie. Pomiędzy budynkami prowadzą piaszczyste ścieżki, a wokół znajdują się ogródki przydomowe obsadzone dawnymi odmianami roślin. W sezonie odbywają się tutaj liczne wydarzenia plenerowe, kiermasze sztuki ludowej, pokazy dawnych rzemiosł, koncerty muzyki tradycyjnej oraz rodzinne „Niedziele w skansenie”, podczas których można zobaczyć dawne prace gospodarskie i spotkać twórców ludowych. Dzięki temu Park Etnograficzny nie jest jedynie ekspozycją zabytkowych budynków, ale żywym miejscem prezentującym kulturę i codzienność dawnej polskiej wsi.

 

Toruń, Muzeum Podróżników im. Tony Halika i Muzeum Sztuki Dalekiego Wschodu w Kamienicy pod Gwiazdą

Muzeum Podróżników im. Tony Halika. To jeden z najbardziej niezwykłych oddziałów Muzeum Okręgowego w Toruniu, mieszczący się w zabytkowych kamienicach przy ulicy Franciszkańskiej, niedaleko toruńskiej starówki. Muzeum zostało otwarte w 2003 roku dzięki darowi Elżbiety Dzikowskiej, która przekazała mieszkańcom Torunia ponad 800 eksponatów przywiezionych z licznych wypraw odbywanych wspólnie z Tonym Halikiem. Już od wejścia muzeum przypomina podróż dookoła świata. Ekspozycje poświęcone są życiu i dokonaniom Tony’ego Halika – legendarnego podróżnika, reportera i autora popularnych programów telewizyjnych. Zwiedzający mogą zobaczyć pamiątki z jego wypraw, fotografie, filmy, mapy oraz przedmioty związane z odkrywaniem odległych zakątków świata. Wystawa pokazuje również historię polskich podróżników i badaczy, którzy docierali do miejsc nieznanych większości Europejczyków.





Największe wrażenie robią jednak bogate zbiory etnograficzne prezentujące kultury pozaeuropejskie. W salach muzeum zgromadzono maski rytualne, ozdoby, broń, instrumenty muzyczne, stroje, przedmioty codziennego użytku oraz rękodzieło pochodzące z Ameryki Południowej, Afryki, Azji i Oceanii. Wiele eksponatów zostało przywiezionych przez Elżbietę Dzikowską podczas jej licznych podróży. Dzięki temu niemal każda sala opowiada historię innego regionu świata i pozwala zobaczyć różnorodność kultur, tradycji oraz wierzeń.




Muzeum regularnie organizuje także wystawy czasowe poświęcone kulturze różnych narodów i ludów świata. Prezentowane są tu między innymi fotografie z podróży, sztuka ludowa, kolekcje etnograficzne oraz spotkania z podróżnikami. Dzięki temu miejsce stale się rozwija i pozostaje żywą przestrzenią dla wszystkich miłośników odkrywania świata.

Odwiedzam to fascynujące muzeum za każdym razem, gdy jestem w Toruniu, dlatego poniższe zdjęcie przedstawia moją wizytę sprzed wielu lat, gdy zawitałam tu po raz pierwszy. Wiele się zmieniło w układzie sal wystawowych i gablot, ale niesamowita atmosfera tego miejsca, pozostaje bez zmian.


Obecnie, na ten sam bilet, możemy wejść do pobliskiego Muzeum Sztuki Dalekiego Wschodu w Kamienicy pod Gwiazdą. Jest ono częścią Muzeum Okręgowego w Toruniu i mieści się w jednej z najpiękniejszych kamienic toruńskiego Rynku Staromiejskiego. Sama Kamienica pod Gwiazdą należy do najcenniejszych zabytków mieszczańskiej architektury w Polsce. Jej historia sięga średniowiecza, a wnętrza zachowały wiele oryginalnych elementów, takich jak bogato zdobione manierystyczne stropy czy słynne drewniane kręcone schody.


Muzeum powstało w 1970 roku, kiedy w kamienicy otwarto pierwszą w Polsce stałą ekspozycję poświęconą sztuce Dalekiego Wschodu. Podstawę zbiorów stanowił niezwykle cenny dar kolekcjonera Tadeusza Wierzejskiego, który przekazał muzeum swoją kolekcję dzieł sztuki azjatyckiej. Z biegiem lat zbiory były uzupełniane kolejnymi darami i zakupami, dzięki czemu stały się jedną z najważniejszych kolekcji sztuki azjatyckiej w polskich muzeach. Ekspozycja obejmuje zabytki pochodzące między innymi z Chin, Japonii, Korei, Indii, Wietnamu i dawnego Syjamu. W salach muzeum można zobaczyć porcelanę, wyroby z brązu, nefrytu i agatu, rzeźby religijne, tkaniny, grafiki, broń, przedmioty rytualne oraz dzieła związane z buddyzmem i innymi religiami Azji. Szczególne wrażenie robią starożytne chińskie wyroby z brązu liczące nawet kilka tysięcy lat, delikatne porcelanowe naczynia oraz rzeźby przedstawiające Buddę i postacie bóstw.



Zwiedzanie muzeum jest jednocześnie podróżą przez kultury i tradycje Dalekiego Wschodu. Poszczególne sale prezentują nie tylko dzieła sztuki, ale także elementy codziennego życia, wierzeń i obyczajów mieszkańców Azji. Dzięki temu można lepiej zrozumieć symbolikę orientalnej sztuki oraz ogromne bogactwo kultur tego regionu świata. Dodatkową atrakcją Kamienicy pod Gwiazdą jest niewielki ogród orientalny ukryty na dziedzińcu. Wśród egzotycznych roślin, kamiennych elementów dekoracyjnych i drewnianego pawilonu można na chwilę zapomnieć, że znajduje się w samym centrum Torunia.